Fabrikada Yangın ve İş Güvenliği: Tesis Seçerken Kontrol Edilmesi Gerekenler
Sanayi tesislerinde yangın ve iş kazaları, can kayıplarına, ciddi maddi zararlara ve üretimin uzun süre durmasına neden olabilir. Bu nedenle fabrika alırken veya kiralarken yangın ve iş güvenliği altyapısı, teknik değerlendirmenin ayrılmaz bir parçası olmalıdır. Güvenli bir tesis, sigorta maliyetlerini düşürür ve ruhsat süreçlerini kolaylaştırır.
Yangın yönetmeliği
Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik, sanayi yapılarında yangın riskine göre farklı önlemler öngörür. Tesisin tehlike sınıfı; üretilen ve depolanan malzemelerin yanıcılığına, alana ve kullanım şekline göre belirlenir. Yüksek tehlike sınıfındaki tesislerde daha sıkı önlemler gerekir.
Kontrol edilmesi gereken yangın sistemleri
- Algılama ve alarm: Duman ve ısı dedektörleri, yangın alarm paneli
- Söndürme: Yangın dolapları, yangın tüpleri, hidrant bağlantıları
- Sprinkler: Belirli alan ve risk seviyesindeki tesislerde otomatik söndürme sistemi
- Yangın suyu deposu ve pompaları: Sprinkler ve hidrantlar için yeterli su kapasitesi
- Yangın kompartımanları: Yangının yayılmasını sınırlayan duvarlar ve kapılar
- Duman tahliyesi: Çatıdaki duman kapakları ve havalandırma
Kaçış yolları
Çalışan sayısına ve tesisin büyüklüğüne göre yeterli sayıda ve genişlikte acil çıkış bulunmalıdır. Kaçış mesafeleri, acil aydınlatma ve yönlendirme işaretleri yönetmeliğe uygun olmalıdır. Raf ve makine yerleşimi kaçış yollarını engellememelidir.
İş sağlığı ve güvenliği
İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, işverene çalışma ortamını güvenli hâle getirme yükümlülüğü verir. Tesis seçerken; makine yerleşimine uygun alanlar, yeterli aydınlatma ve havalandırma, gürültü kontrolü, kimyasal depolama alanları ve sosyal alanların uygunluğu değerlendirilmelidir. Risk değerlendirmesi ve acil durum planları, faaliyete başlamadan hazırlanmalıdır.
Elektrik güvenliği
Eski veya bakımsız elektrik tesisatları, sanayi yangınlarının önemli nedenlerinden biridir. Panoların durumu, topraklama sistemi, kablo kesitleri ve periyodik kontrol raporları incelenmelidir. Termal kamera ile yapılan kontroller, aşırı ısınan bağlantıları erkenden tespit eder.
Depolama güvenliği
Yanıcı malzemelerin, kimyasalların ve basınçlı tüplerin depolandığı alanlar özel önlemler gerektirir. Raf sistemlerinin sabitlenmesi ve yük kapasitesi, hem yangın hem de deprem güvenliği açısından önemlidir.
Sigorta
Yangın güvenliği önlemlerinin seviyesi, sigorta primlerini doğrudan etkiler. Sprinkler sistemi olan ve düzenli bakımı yapılan tesisler, sigorta şirketleri tarafından daha olumlu değerlendirilir. Eksik önlemler, hasar durumunda tazminat ödemelerinde sorun yaratabilir.
Bakım kayıtları
Yangın sistemlerinin periyodik bakım ve test kayıtlarını isteyin. Kayıtların düzenli olması, sistemlerin çalışır durumda olduğunu gösterir. Kayıt bulunmayan sistemlerin test edilmesi gerekebilir.
Deprem ve doğal afet önlemleri
Bursa'nın deprem bölgesinde olduğu düşünüldüğünde, fabrikalarda yangın güvenliğinin yanında deprem güvenliği de önemlidir. Yüksek raf sistemlerinin zemine ve birbirine sabitlenmesi, ağır makinelerin ankrajı, tavana asılı tesisatların sabitlenmesi ve tehlikeli kimyasalların güvenli depolanması, deprem sırasında oluşabilecek hasarı ve can kayıplarını azaltır. Deprem sonrası yangın riski de göz önünde bulundurulmalıdır. Acil durum planlarında deprem senaryolarına yer vermek, çalışanların toplanma alanlarını belirlemek ve düzenli tatbikatlar yapmak, işletmenin afetlere hazırlıklı olmasını sağlar.
Maliyet planlaması
Mevcut tesiste eksik yangın önlemleri varsa, bunları tamamlamanın maliyeti satın alma veya kiralama pazarlığında dikkate alınmalıdır. Sprinkler ve yangın suyu deposu gibi sistemler önemli yatırımlar gerektirebilir.
Meridyen Emlak olarak fabrika ve depo alım-kiralamalarında yangın güvenliği durumunu süreç başında gündeme getiriyor, gerektiğinde uzman firmalarla değerlendirme yapılmasını öneriyoruz.
